Kurpianki i Kurpie z trzech województw oraz goście z całej Polski przybyli 13 kwietnia na Galę wręczenia Nagród Prezes Związku Kurpiów Kurpiki 2025. Uroczystość odbyła się, tak jak 25 lat temu w Lelisie, w Centrum Kultury - Biblioteki i Sportu w Lelisie.
Grono laureatów Kurpików powiększyło się o 15 kolejnych osób, instytucji i towarzystw. Złoty Kurpik trafił do Mirosław Grzyb – pomysłodawcy ustanowienia nagród.
Sala CK-BiS wypełniła się osobami, które towarzyszyły Kurpikowym laureatom. Wśród tych osób było też liczne grono wyróżnionych Nagrodą w latach ubiegłych, co było widoczne, kiedy prowadzący Galę Izabela Gąska i Cezary Kuczyński, poprosili laureatów o powstanie. Każdy jednak z gości wyszedł z Gali z Kurpikiem..., ale był to magnes na lodówkę, który znalazł się wśród Kurpikowych prezentów.
Wśród Kurpikowych gości zasiedli: posłanki i posłowie - pan Mariusz Popielarz, pani Żaneta Cwalina-Śliwowska, pani Bogumiła Olbryś, pan Marcin Grabowskiego,
wojewoda mazowiecki pan Mariusz Frankowski, dyrektor generalna warmińsko-mazurskiego urzędu wojewódzkiego w Olsztynie pani Monika Choroszewska-Pleńkowska, mazowiecka kurator oświaty pani Wioletta Krzyżanowska, prezydent Ostrołęki pan Paweł Niewiadomski, wiceprezydent Stanisław Kubeł, wicestarosta Powiatu Ostrołęckiego pan Artur Kozłowski, wicestarosta Powiatu Łomżyńskiego pani Anna Gawrych, członkowie Zarządu Powiatu Ostrołęckiego – pani Małgorzata Tabaka i Andrzej Szymczyk, dyrektor delegatury Urzędu Marszałkowskiego w Ostrołęce pan Radosław Parzych, pan Rafał Kowalczyk, przewodniczący Komisji Rolnictwa i Terenów Wiejskich oraz radni powiatowi i miasta Ostrołęki, dyrektor delegatury kuratorium oświaty w Ostrołęce pani Teresa Michalak; wójtowie kurpiowskich gmin - pan Stefan Prusik, pan Krzysztof Grala, pani Elżbieta Parzych, pan Marek Piórkowski, pan Marcin Wołosz, pani Anna Śniadach, pan Grzegorz Fabiszewski, pan Stanisław Subda, który był w 2001 roku wójtem gminy Lelis; skarbniczki i sekretarze samorządów – pani Aneta Leończyk, pani Aldona Kuciej, pani Katarzyna Dobkowska-Wiśniewska; Katarzyna Aniela Chętnik, prezes Fundacji im. Adama Chętnika; dyrektorzy instytucji, wydziałów, bibliotek i ośrodków kultury - pani Elżbieta Mech, pani Anna Siudak, pani Justyna Żerańska, pani Katarzyna Grodzka, pan Paweł Łaszczych, pani Renata Krajewska, pani Michalina Kurpiewska, pan Paweł Domurad, pani Katarzyna Kossakowska, pani Małgorzata Napiórkowska, pani Dorota Jolanta Młynarska, pani Monika Kozłowska, pani Anna Szynkiewicz, pani Maria Samsel, pan Janusz Pawlak, pani rektor WSAP doktor Łucja Lisiecka; ksiądz dziekan z Rozóg Józef Midura, przedstawicielki i przedstawiciele firm i przedsiębiorstw z naszego regionu – państwo Agnieszka i Paweł Malinowscy, pan Krzysztof Wiszowaty, pan Marcin Płotczyk i Katarzyna Wiśniewska z Banku Spółdzielczego w Ostrowi Mazowieckiej, dziennikarze, artyści, twórczynie i twórcy, z prezeskami Elżbietą Prusaczyk, Bożeną Bochomulską i Haliną Witkowską, Kurpianki i Kurpie z Puszczy Białej z Marzeną Łach, prezes Stowarzyszenia U nas na Kurpiach Białych, nauczycielki i nauczyciele, a także członkinie i członkowie Związku Kurpiów.
Gala Kurpików to zawsze też uczta muzyczna. W tym roku mieliśmy szczególną przyjemność podziwiać i wsłuchać się w koncert Olgi Stopińskiej - laureatki Kurpika 2019, wokalistki i muzykoterapeutki, która współpracowała, m.in. z Teatrem Roma i Teatrem Narodowym w Warszawie. Wykłada emisję w śpiewie ludowym. Od lat praktykuje śpiew kurpiowski in crudo. Jej mistrzynią jest kurpiowska śpiewaczka Bronisława Świder – Bandysionka. Uczty muzycznej dopełnił koncert zespołu WoWaKin, który kojarzy się z serialem „1670”. WoWaKin to trio Woźniak, Wachowiak, Kinaszewska. Ich muzyka opiera się na muzyce tradycyjnej, ale to także nawiązania do współczesności, improwizacje i dialog z odbiorcą. Na cymbałach towarzyszyła zespołowi Marta Maślanka, specjalizująca się w muzyce filmowej i teatralnej, znana jest z wykonania partii cymbałów w filmie „Pan Tadeusz” Andrzeja Wajdy.
Na scenie towarzyszyła laureatom kurpiowska Kapela Tomasza Mielnickiego, z którym zagrali: Magdalena Konieczek – laureatka Kurpika 2004, Renata Mielnicka i Norbert Grabowski.
Rok 2026 to nie tylko rok jubileuszu 25-lecia Kurpików, ale także 30-lecia Związku Kurpiów. Prowadzący podkreślili również to, iż w tym roku przypada 140. rocznica urodzin księdza Władysława Skierkowskiego i 85. rocznica Jego śmierci.
Kurpiki 2025 przyznała Kapituła pod przewodnictwem Iwony Choroszewskiej-Zyśk, prezeski Związku Kurpiów. W skład Kapituły weszli: Mirosław Grzyb – wiceprezes Związku Kurpiów, Maria Samsel - dyrektor Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce, Katarzyna Grodzka – dyrektor Ostrołęckiego Centrum Kultury, Zdzisław Ścibek – kierownik zespołu folklorystycznego Kurpiowszczyzna z Myszyńca, Justyna Kaczorek – dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu w Baranowie oraz Jarosław Cholewicki – dyrektor Regionalnego Ośrodka Kultury w Łomży – jednostki Powiatu Łomżyńskiego.
Laureaci Kurpików 2025
Kategoria: Ochrona Dziedzictwa Kulturowego
Towarzystwo Kurpiowskie Strzelec w Czarni - w tym roku świętuje 35-lecie działalności na rzecz rozwoju i promocji regionu kurpiowskiego. Jest organizatorem corocznych Niedzielnych Spotkań z Historią i Folklorem, wydawcą książek i płyt muzycznych. Sprawuje mecenat nad zespołem „Carniacy”, działa przy nim Folkowa Kapela Brata Zenona. Realizuje projekt Szkoła Muzykantów Ludowych, który wykształcił ponad 140 muzykantów. Nagrodę odebrał prezes Towarzystwa pan Witold Kuczyński.
ProjektKurpie.pl - to oddolna, wolontaryjna inicjatywa. Dzięki niej, Kurpie mają bazę danych w formie wyszukiwarki, dotyczącą rodzin z Kurpiów Zielonych i Białych. Baza zawiera ponad 995 tysięcy indeksów dotyczących urodzeń, małżeństw, zgonów i innych. W ramach projektu działa obecnie około 20 osób, a jego założyciele to Waldemar Chorążewicz i Dorian Olszewski. Nagrodę odebrał pan Dorian Olszewski.
Towarzystwo Krzewicieli Tradycji Kurpiowskich - wśród ich inicjatyw znajdują się: renowacja i opieka nad lokalnymi kapliczkami, wieczorki kurpiowskie w odrestaurowanej ponad stuletniej chacie, z warsztatami, śpiewami i twórczością ludową, kultywacja dawnych zwyczajów, takich jak pusta noc. Towarzystwo założone przez grupę nastolatków w wieku od 16 do 19 lat, propagujące wśród swoich rówieśników kulturę Kurpiów.
Nagrodę odebrali: Mikołaj Kuliś – prezes, Katarzyna Zięba, Zuzanna Marchewka, Piotr Gołaś, Maria Tabaka, Zofia Kornacka, Łucja Chełstowska, Emilia Olbryś i Maja Ziółkowska.
Kategoria: Promowanie regionu
Żaneta Cwalina-Śliwowska - rodowita Kurpianka, z wykształcenia pedagog, zawodowo przez wiele lat związana pracą z dziećmi i młodzieżą, promocją aktywności fizycznej, rozwojem talentów i budowaniem tożsamości regionalnej. Świadomie i konsekwentnie w przestrzeni publicznej występuje w stroju kurpiowskim, mówi po kurpiowsku i promuje Kurpie. Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej.
eOstroleka.pl - systematycznie, sprawnie, szybko i rzetelnie podaje wiedzę i informacje na temat Ostrołęki, Kurpiów i nie tylko. Oprócz materiałów typowo informacyjnych znajdziemy wiele tekstów, postów i rolek dotyczących historii, kultury oraz atrakcji turystycznych regionu. Prezentuje ciekawe rozmowy i wywiady. To jeden z lokalnych wiodących portali internetowych. Nagrodę odebrał redaktor naczelny pan Dariusz Płoski.
Kategoria: Talent
Agnieszka Zielewicz - od lat udziela się społecznie, organizuje warsztaty, spotkania śpiewacze, potańcówki. Założycielka stowarzyszenia „Miód na serce”. Fotografka. Autorka Zielnika Kurpiowskiego, prowadzi Leśną Pracownię, członkini Kobiecego Zespołu Śpiewaczego w Zbójnej. Współtwórczyni Orkiestry Tradycyjnej „Gracyki”. Jest członkinią kapeli „Dziki Sad”.
Kategoria: Budzenie tożsamości
Elżbieta Parzych - działaczka społeczna, która mówi i śpiewa po kurpiowsku. Zaangażowana w kultywowanie i ochronę dziedzictwa Kurpiów w postaci przeglądów, konkursów, ale także infrastruktury. Połączyła mostem, i to dosłownie, na rzece Szkwie, gminę Zbójna i Lelis. Pełniła funkcję Starosty Łomżyńskiego. Wieloletnia wójt gminy Zbójna.
Tomasz Mierzejek - zaangażowany w wiele obszarów ochrony i promocji dziedzictwa regionu kurpiowskiego. Instruktor w myszynieckim centrum kultury, inicjator Cyfrowego Archiwum RCKK czy zajęć genealogicznych dla dzieci. Autor publikacji o Annie Kordeckiej, Stanisławie Sierucie i wielu innych. Autor wystaw, np. 50-lecie Gminy Myszyniec. Kolekcjoner, m.in. Przeglądu Sportowego z lat 1929-2025.
Kategoria: Edukacja regionalna
Krystyna Opalach-Olender - nauczycielka w szkole podstawowej, autorka i reżyserka widowisk dotyczących obrzędów i zwyczajów kurpiowskich. Członkini Rady Dialektu Kurpiowskiego. Skarbnica wiedzy o historii, kulturze, dziedzictwie Kurpiów. Członkini Kurpiowskiego Zespołu „Pod Borem”, prowadząca młodszą część zespołu.
Kategoria: Działalność publiczna
Mariusz Frankowski - doświadczony menedżer i samorządowiec, zaangażowany od ponad dwóch dekad w rozwój województwa mazowieckiego, w tym regionu kurpiowskiego. W latach 2011-2023 odpowiadał za wdrażanie programów finansowych ze środków Unii Europejskiej, co przekładało się na realny rozwój Kurpiów. Wojewoda mazowiecki.
Stefan Prusik - inicjator wydarzeń kulturalnych i projektów społecznych, dzięki którym zachowywane są tradycje i kultura Kurpiów, przejawiające się w publikacjach, ścieżkach edukacyjnych, infrastrukturze. Zaangażowany w działalność Ochotniczych Straży Pożarnych. Uhonorowany licznymi medalami i odznakami. Od 2014 roku wójt gminy Lelis.
Kazimierz Łoniewski - dokumentalista wydarzeń kulturalnych, pracy twórców i artystów kurpiowskich. Członek Zespołu Tańca Ludowego „Ostrołęka” imienia Jerzego Białobrzewskiego. Angażuje się w działania na rzecz lokalnych społeczności. Wieloletni prezes Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych Naczelnej Organizacji Technicznej w Ostrołęce.
Kategoria: Twórczość ludowa
Zofia Drężek - była członkinią wielu zespołów folklorystycznych, takich jak Myszyniec, Kurpie Leśne prowadzone przez Stanisława Ceberka, czy Łysozianie pod kierownictwem Władysława Karaszewskiego. Jedna z bohaterek książki Iwony Zyśk „Kobieta z Puszczy”. Utalentowana hafciarka. Tworzy palmy, kwiaty, bukiety. Mistrzyni podczas warsztatów etnograficznych „Ginące zawody”.
Kategoria: Nauka i pióro
Sylwia Słojkowska-Affelska - jest nie tylko badaczką dziedzictwa kulturowego, ale również aktywną propagatorką regionu Kurpiów z Puszczy Białej. Absolwentka etnologii i antropologii kulturowej. Autorka i współautorka licznych publikacji dotyczących zwyczajów, twórczości, atrakcji turystycznych. Kuratorka wystaw. Koordynatorka projektów, w tym dotyczących haftu, plastyki obrzędowej i wycinanki z Puszczy Białej.
Jacek Jackowski - pracownik naukowy Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk. Jest redaktorem i współautorem ważnych dla Kurpiów opracowań, między innymi „Hen, gdzie piaski i moczary” oraz „Tradycje pogrzebowe na Kurpiach”. Autor wielu haseł encyklopedycznych, artykułów naukowych poświęconych tradycjom, obrzędom i muzyce kurpiowskiej.
Gratulujemy serdecznie wszystkim laureatom Kurpików 2025.
Dziękujemy patronom, partnerom, współorganizatorom i darczyńcom!
Honorowymi patronami Kurpików 2025 byli: Marszałek Województwa Mazowieckiego Marszałek Województwa Podlaskiego
Prezydent Ostrołęki
Starosta Ostrołęcki
Starosta Łomżyński
Starosta Przasnyski
Partnerami wydarzenia byli:
Samorząd Województwa Mazowieckiego Kocham Mazowsze, Mazowsze Serce Polski
Współorganizatorami wydarzenia byli
biartek.pl Bartosz Duda
Centrum Kultury-Biblioteki i Sportu w Lelisie
Patronat medialny:
TVP 3
Sponsorzy i darczyńcy:
Spółka akcyjna OMIS
Ostprojekt
PHU Agromasz sp.z o.o.
Przedsiębiorstwo Beton-Stal Ostrołęka
Firma Remontowo-Budowlana PYRYS BUD
Spółka Sanprod
Kurpiowski Bank Spółdzielczy
Ubezpieczenia Sikorscy
Nadleśnictwo Ostrołęka
Nadleśnictwo Parciaki
Nadleśnictwo Myszyniec
Bank Spółdzielczy w Ostrowi Mazowieckiej
Odlewnia MJM
Firma ZIZ
Agencja Handlowo-Usługowa Kurpie
Galę Kurpików 2025 zakończyły wspólne zdjęcia, gratulacje, tańce i rozmowy przy słodkościach, kawie i fafernuchach, które przygotowała Elzbieta Prusaczyk.
Dziękujemy za pomoc w organizacji Gali dyrekcji oraz pracownikom Centrum Kultury-Biblioteki i Sportu w Lelisie z dyrektor Michaliną Kurpiewską. Dziękujemy naszemu zespołowi pod wodzą Magdaleny Krystianiak-Tomczak: Edyta Pliszka-Późniewska, Eliza Cichoń, Renacie Majewskiej, Joanna Duda i Bartosz Duda, Zosi, Zuzi i Szymkowi
Fot. Paweł Krupka
